Keşan Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanı Ahmet Koru, çeltik hasadının sonuna yaklaşılmasına rağmen TMO’nun alım fiyatını açıklamamasına tepki gösterdi. Piyasa fiyatlarının üretim maliyetinin altında kaldığını belirten Koru, üreticiyi koruyacak bir fiyatın gecikmeden açıklanmasını ve hasat döneminde çeltik ile pirinç ithalatının durdurulmasını istedi..
Keşan Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Meclis Başkanı Ahmet Koru, yaptığı yazılı açıklamada, çeltik üreticilerinin fiyat belirsizliği ve artan maliyetler nedeniyle zor bir dönemden geçtiğini ifade etti.
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) alım fiyatını henüz duyurmamasının bölgedeki ticari hareketliliği de etkilediğini belirten Koru, “Hasadın sonuna geldik, ama ortada bir fiyat yok. Üreticimiz alın terini, fiyatı bilmeden teslim etmek zorunda bırakılıyor” dedi.
“Üretici masrafını bile karşılayamıyor”
Açıklamada, üretici örgütlerinin maliyet raporlarına göre bir kilogram çeltiğin üretim maliyetinin 47,26 liraya ulaştığı belirtildi. Geçen yıl bölgede 40–42 lira aralığında alıcı bulan iri taneli Baldo tipi çeltiğin, bu yıl 35–36 lira seviyesinde işlem gördüğü kaydedildi.
Edirne Ziraat Odası’nın verilerine atıf yapılan açıklamada, üretim maliyetlerindeki yıllık artışın yüzde 30’u aştığı ifade edildi.
Mazot, gübre, ilaç, arazi kirası, hasat ve kurutma giderlerinin üretici üzerindeki yükü artırdığını vurgulayan Ahmet Koru, “Çiftçimiz bugün ürününü sattığında masrafını bile çıkaramıyor. Bu, alın terinin karşılıksız kalması demektir” diye konuştu.
Fiyat belirsizliği bölge ekonomisini de etkiliyor
TMO’nun 2024 yılı çeltik alım fiyatını 13 Eylül’de açıkladığını hatırlatan Koru, 2025 yılı ürününe ilişkin fiyatın ise 23 Ocak 2026’da, hasadın tamamlanmasından aylar sonra duyurulduğunu belirtti.
Fiyat açıklamasındaki gecikmenin alım ve satış kararlarını zorlaştırdığını dile getiren Koru, üreticilerin ürünlerini düşük fiyatla satmak ya da depolayarak finansman yükünü taşımak arasında kaldığını söyledi.
Çeltiğin bölge ekonomisi açısından önemine dikkat çeken Koru, şunları kaydetti:
“Çeltik bölgemizin can damarıdır. Fabrikadan nakliyeciye, zirai ilaç bayisinden akaryakıtçıya, mahalle esnafına kadar odamızın üyeleri bu belirsizliğin bedelini ödüyor. Çiftçi parasını alamayınca çarşıda alışveriş duruyor, veresiye defterleri kabarıyor.”
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son Edirne ziyaretinde de alım fiyatına ilişkin açıklama yapılmadığını belirten Koru, bu durumun üreticilerin beklentilerini karşılamadığını ifade etti.
Koru, açıklanacak fiyatın üretim maliyetini karşılaması ve üreticiye makul bir kazanç sağlaması gerektiğini vurgulayarak, alım bedellerinin de kısa sürede çiftçilerin hesaplarına yatırılmasını istedi.
Hasat döneminde ithalatın durdurulması talebi
Koru, çeltik ve pirinç ithalatının yerli üreticinin satış fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu savundu. Açıklamada, yılın ilk yedi ayında Edirne üzerinden 18 bin tonu aşkın çeltik ve pirinç ithal edildiği belirtildi.
Hasat ve satış döneminde ithalatın durdurulması çağrısında bulunan Koru, ithal ürünlerin kaynağı, kalıntı düzeyi ve kalitesi bakımından sıkı denetimden geçirilmesini de talep etti.
İpsala Pirinci’nin 2025 yılında Avrupa Birliği tarafından “Korunmuş Menşe Adı” statüsüyle tescillendiğini hatırlatan Koru, “Dünyanın tanıdığı bir değeri üretiyoruz. Ama bu değer, ancak onu yetiştiren çiftçi ayakta kalırsa yaşar” ifadelerini kullandı.
Üretimin devamı için destek çağrısı
Çiftçilerin gelecek yıl da üretimi sürdürebilmesi için desteklerin artan maliyetlere göre güncellenmesi gerektiğini belirten Ahmet Koru, taleplerini şöyle sıraladı:
- TMO’nun, maliyeti karşılayan ve üreticiyi koruyan alım fiyatını hasat bitmeden açıklaması.
- Hasat ve satış döneminde çeltik ile pirinç ithalatının durdurulması, ithal ürünlere sıkı kalite denetimi uygulanması.
- Çeltikte fark ödemesi, mazot ve gübre desteklerinin artan maliyetlere göre güncellenmesi.
- Kurutma ve depolama için enerji desteği sağlanması, İpsala Lisanslı Deposu başta olmak üzere depolama kapasitesinin artırılması.
Fiyatların maliyetin altında kalmasının gelecek yıl ekim alanlarının daralmasına ve ithalata bağımlılığın artmasına yol açabileceği uyarısında bulunan Koru, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Türk çiftçisi üretmeye devam etmek istiyor. Devletimizden tek beklentimiz, bu emeğe sahip çıkılmasıdır. Üreticimizin alın terini korumak, bölgemizin ve ülkemizin geleceğini korumaktır.”
