Edirne’de besiciler, asgari ücretin iki katını bulan maaşlara rağmen çoban bulmakta zorlandıklarını söylüyor. Aylık çoban ücretlerinin 70 bin liraya dayandığını ifade eden üreticiler, sorunun çözümü için yeni projelerin hayata geçirilmesini istiyor.
Kentte yüksek maliyetler nedeniyle çoban bulmanın giderek güçleştiğini dile getiren besiciler, artık asgari ücrete çoban bulmanın mümkün olmadığını belirtiyor. Edirne genelinde çobanlara aylık 50 ila 70 bin lira arasında maaş ödeniyor. Hem çoban bulmak hem de bulunan çobana bu maaşı karşılamak üreticiler için ciddi bir yük oluşturuyor.
Mesleğin teşvik edilmesi çağrısı
Lalapaşa’nın Çömlekköy Köyü Muhtarı Caner Yankaya, asgari ücrete çoban bulmanın hayal olduğunu söyledi. Köylerinde çoban maaşının 50 bin liraya yaklaştığını aktaran Yankaya, hayvan sayısına göre bu ücretin 70 bine kadar çıktığını belirtti. Lalapaşa Ziraat Odası Başkanı Taner Öztürk ise çoban sorununun her yıl büyüdüğünü ve artık içinden çıkılamaz bir hale geldiğini ifade ederek, mesleğin teşvik edilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye genelinde 150 bin çobana ihtiyaç var
Türkiye genelinde de tablo benzer. Küçükbaş hayvancılıkta yaklaşık 150 bin çobana ihtiyaç olduğu tahmin ediliyor. Mevcut çoban sayısının bunun çok altında kalması nedeniyle birçok işletme personel bulmakta zorlanıyor. Bu açığı kapatmak amacıyla devlet, 2025 itibarıyla belirli büyüklükteki küçükbaş hayvan işletmelerine yabancı çoban çalıştırma izni vermeye başladı. Ancak sektör temsilcileri bunun sadece kısa vadeli bir çözüm olabileceğini belirtiyor.
Ülkenin farklı bölgelerinde çoban maaşları hızlı bir şekilde yükseliyor. Bazı illerde çobanlara 70 bin lirayı aşan maaşlar, barınma ve diğer sosyal imkanlar sunulmasına rağmen iş başvurusu alınamadığı belirtiliyor. Tunceli, Erzincan ve Kars gibi illerde maaşların 100 bin liranın üzerine çıktığı örnekler bulunuyor.
Devletin sağladığı çoban istihdam desteği de son dönemde artırıldı. Çoban katkı desteği kapsamının genişletilmesi ve oranların yükseltilmesi, özellikle küçük işletmeler için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak üreticiler, bu desteklerin daha da yaygınlaştırılması gerektiğini savunuyor.
Meslek cazip hale getirilmeli
Uzmanlara göre çoban açığının kalıcı olarak çözülebilmesi için mesleğin cazip hale getirilmesi gerekiyor. Çobanlara sunulacak barınma olanaklarının iyileştirilmesi, sosyal güvence sağlanması ve düzenli çalışma koşullarının oluşturulması öneriler arasında yer alıyor. Ayrıca gençlerin mesleğe yönelmesi için eğitim programları ve sertifika sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Teknolojik uygulamaların yaygınlaştırılması da bir diğer çözüm olarak öne çıkıyor. Sürü takip sistemleri ve otomatik ekipmanlar gibi uygulamaların iş yükünü azaltacağı, mesleği daha tercih edilebilir hale getirebileceği belirtiliyor.
Edirne’deki besiciler, sorunun yalnızca maaş artışıyla çözülemeyeceğini, hem yerel hem de ulusal ölçekte planlı bir çoban istihdam politikası oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
